Czechosłowackie monety obiegowe
Czechosłowackie monety obiegowe to numizmaty, które były emitowane przez bank centralny Czechosłowacji w latach 1922–1938 oraz 1946–1992. Monety te przyjmowały różne formy i wzory, a ich nominały obejmowały korony (Kč) oraz halerze (h), a także ich wielokrotności. W ciągu tych kilku dziesięcioleci zmieniały się zarówno wygląd monet, jak i materiały, z których były wykonywane. Zmiany te były często wynikiem modyfikacji urzędowych nazw kraju oraz herbu państwowego. Dodatkowo, w związku z różnicami w wartości czechosłowackiej korony, niektóre monety produkowano w różnych rozmiarach oraz z rozmaitych stopów metali.
Pierwsza i druga republika (1919–1939)
Monetarny system Czechosłowacji rozpoczął swoją działalność w latach 20. XX wieku. Pierwsza seria monet została zaprojektowana przez Otakara Španiela i obejmowała nominały od 2 do 50 halerzy oraz 1 koronę. Awers monet zdobiło godło przedstawiające mały herb państwowy, na którym widniał wspięty czeski lew ze symbolem Słowacji. Rewers monet o niższych nominałach zawierał różnorodne motywy, takie jak Most Karola czy zbiory roślinności. Emisja tych monet miała miejsce w latach 1921-1923, a numizmaty trafiły do obiegu niezwłocznie po ich wybiciu.
W 1925 roku do obiegu wprowadzono nową monetę o nominale 5 Kč. Początkowo była ona wykonana z miedzioniklu, a później z srebra oraz niklu. Jej projektantem był Otto Gutfreund, a rewers przedstawiał nowoczesną fabrykę z charakterystycznymi kominami i wieżą szybową. W kolejnych latach, czyli w 1930 i 1933 roku, wybito srebrne monety o nominałach odpowiednio 10 i 20 Kč, które zaprojektował Jaroslav Horejc. Obie monety miały awersy ukazujące symbolikę przemysłu i rolnictwa, co odzwierciedlało dążenie kraju do industrializacji.
Nowe wyzwania w latach 30.
W 1938 roku uchwalono ustawę przewidującą emisję srebrnych monet o nominale 50 Kč, lecz z powodu zmieniającej się sytuacji politycznej do ich wydania nigdy nie doszło. Warto zauważyć, że okres ten był czasem intensywnych zmian zarówno gospodarczych, jak i społecznych w Czechosłowacji, co miało swoje odbicie także w systemie monetarnym.
Powojenna Czechosłowacja (1945–1960)
Po zakończeniu II wojny światowej w lipcu 1945 roku nastąpiło przywrócenie przedwojennych monet do obiegu. Wprowadzono nominały takie jak 10, 20 i 50 halerzy oraz 1 i 5 Kčs. W tym czasie dopuszczono do użycia również korony Protektoratu Czech i Moraw oraz koron Tisowskiej Słowacji. Choć demonetyzacja tych walut zaczęła się w 1947 roku, część z nich była używana jeszcze do 1951 roku.
Wkrótce po wojnie przystąpiono do bicia nowych monet według wzorów sprzed wojny, jednak ze względu na trudną sytuację gospodarczą kraju produkowano je z tańszych materiałów oraz w mniejszych rozmiarach. W 1946 roku rozpoczęto emisję monet o nominale 1 Kčs, a rok później – monet o wartościach 20 i 50 halerzy. Te nowe numizmaty były wykonane z aluminium i nawiązywały do wcześniejszych wzorów stworzonych przez Otakara Š
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).