Wstęp
Baszta Prochowa, znana również jako Pulverturm, to jeden z najważniejszych elementów historycznej architektury obronnej Gryfic. Zbudowana na przełomie XIV i XV wieku, stanowi cenny zabytek, który do dziś przyciąga uwagę zarówno mieszkańców, jak i turystów. Położona w północno-wschodniej części Starego Miasta, baszta odgrywała kluczową rolę w systemie obronnym miasta oraz stanowiła miejsce, gdzie przechowywano proch strzelniczy. Dzięki licznym rekonstrukcjom oraz staraniom o jej ochronę, dziś możemy podziwiać ten wyjątkowy obiekt oraz cieszyć się jego bogatą historią.
Położenie i historia
Baszta Prochowa znajduje się w strategicznej lokalizacji, blisko biegu rzeki Regi oraz w sąsiedztwie dawnego kamiennego młyna. Usytuowanie obiektu przy ulicy Nadbrzeżnej, na rogu z ulicą Leśną, sprawia, że jest on doskonale widoczny i łatwo dostępny dla zwiedzających. Baszta była integralną częścią miejskich umocnień, które obejmowały również inne baszty oraz bramę Reską. Dzięki temu system fortyfikacyjny skutecznie chronił miasto przed zagrożeniami zewnętrznymi.
Nazwa „Baszta Prochowa” nawiązuje do jej pierwotnej funkcji jako miejsca składowania prochu strzelniczego. Obiekt był bezpośrednio połączony z murami obronnymi miasta, co umożliwiało szybki dostęp do wnętrza baszty przez kamienne schody oraz drewniany podest. Wraz z dwoma innymi basztami – Mostową i Młyńską – tworzyła ona wschodni układ obronny miasta. Niestety, te dwa obiekty nie przetrwały do dzisiejszych czasów.
Architektura i wygląd baszty
Baszta Prochowa jest charakterystyczną budowlą o cylindrycznym kształcie, co czyni ją unikalnym przykładem architektury gotyckiej. Jej konstrukcja oparta jest na rzucie koła, a całość wykonana została z cegły, co jest typowe dla budowli tego okresu. Wysokość baszty wynosi około 25,2 metra, a jej całkowita powierzchnia to 33,4 m². Jednym z ciekawszych elementów jest dwuwalcowa struktura budowli – dolny walec jest szerszy i posiada większe lico w górnej części.
Wejście do baszty znajduje się na wysokości trzech metrów od strony południowo-wschodniej i jest ozdobione pełnym łukiem oraz prostą archiwolte. Otwory strzelnicze rozmieszczone są na dwóch kondygnacjach budowli i służyły zarówno do obserwacji, jak i obrony. Wnętrze baszty doświetlają liczne okna, które pełnią dodatkowo funkcję otworów strzelniczych. Warto również zwrócić uwagę na hurdycję znajdującą się u podstawy górnego walca.
Rewitalizacja i współczesne wykorzystanie
W 2007 roku rozpoczęto drugi etap rewitalizacji zabytków dziedzictwa kulturowego Gryfic, który obejmował również Basztę Prochową. Prace restauracyjne miały na celu nie tylko poprawę stanu technicznego budowli, ale także uczynienie jej bardziej dostępną dla turystów. W ramach modernizacji wykonano nowe drewniane wejście oraz wymieniono stolarkę wewnętrzną na metalową. Dodatkowo, podniesiono zadaszenie i stworzono balkon widokowy, który stał się jedną z głównych atrakcji turystycznych tego miejsca.
Po II
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).