Antioch I – Król Kommageny
Antioch I Theos Dikajos Epifanes Filoromajos Filhellen, znany jako Antioch I, był czwartym i jednym z najbardziej rozpoznawalnych władców królestwa Kommageny, które leżało na obszarze współczesnej Turcji. Jego panowanie trwało od około 70 roku p.n.e. aż do jego śmierci w 36 roku p.n.e. Jako przedstawiciel ormiańskiej dynastii Orontydów, Antioch I odgrywał kluczową rolę w historii regionu, zwłaszcza w kontekście relacji z Rzymem oraz kultury hellenistycznej.
Pochodzenie i wczesne życie
Antioch I urodził się około 86 roku p.n.e. jako syn Mitrydatesa I Kallinikosa, króla Kommageny, oraz Laodiki Thei Filadelf, córki króla Antiocha VIII Epifanesa Filometora Kallinikosa z dynastii Seleucydów. Jego matka była również spokrewniona z Ptolemeuszami, co podkreśla wpływy dynastyczne i polityczne, które kształtowały jego życie. Po śmierci ojca w około 70 roku p.n.e., Antioch objął tron i rozpoczął rządy w czasach intensywnych zmian politycznych oraz ekspansji Rzymu.
Relacje z Rzymem
W trakcie swojego panowania Antioch I starał się utrzymać niezależność Kommageny w obliczu rosnącego wpływu Rzymian. Po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w roku 69 p.n.e., kiedy to brał udział w konflikcie związanym z kampanią wojenną prowadzoną przez rzymskiego wodza Lukullusa przeciwko królowi Tigranesowi II Wielkiemu. W 64 roku p.n.e., po zajęciu Syrii przez Pompejusza, Antioch zawarł z nim pokój, co zaowocowało sojuszem między nimi. W 59 roku p.n.e. otrzymał od Rzymian togę praetexta oraz został oficjalnie uznany za sprzymierzeńca Rzymu, co było istotnym krokiem dla stabilności jego rządów.
Antioch I był znany ze swojego wsparcia dla Rzymian podczas konfliktów wewnętrznych. Gdy Marek Tulliusz Cyceron był gubernatorem Cylicji, Antioch dostarczał mu informacje o ruchach Partów, a podczas wojny domowej między Cezarem a Pompejuszem wspierał tego drugiego. Jego lojalność wobec Rzymu sprawiła, że stał się ważnym sojusznikiem na tym obszarze.
Jednakże sytuacja zmieniła się w 38 roku p.n.e., kiedy legat Marka Antoniusza postanowił zaatakować Kommagenę. W odpowiedzi na zagrożenie Antioch zawarł pokój z Antoniuszem i jego legatem Bassusem, co pozwoliło mu utrzymać władzę nad swoim królestwem.
Budowle na Górze Nemrut
Jednym z najbardziej znaczących osiągnięć Antiocha I jest budowa monumentalnego sanktuarium na górze Nemrut Dag. Góra ta, wznosząca się na wysokość 2134 metrów n.p.m., stała się miejscem kultu nie tylko dla Antiocha, ale także dla wielu bogów z różnych tradycji religijnych. Król pragnął stworzyć własny kult w zhellenizowanej formie zoroastrianizmu i uczynił z Nemrut miejsca chwały dla siebie oraz swoich bóstw.
Sanktuarium składa się z olbrzymich posągów przedstawiających różne bóstwa oraz samego króla, które zostały umieszczone na tarasach góry. Monumentalne rzeźby mają zarówno perskie jak i greckie wpływy stylistyczne; ich monumentalność i detale świadczą o artystycznym kunszcie epoki. W jednym z napisów Antioch wskazuje
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).