Zelków – położenie i charakterystyka
Zelków to malownicza wieś w Polsce, która znajduje się w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. Jest jednym z 23 sołectw gminy Zabierzów. Położenie Zelkowa na Wyżynie Olkuskiej sprawia, że miejscowość ta cieszy się dużym zainteresowaniem turystów oraz mieszkańców, którzy poszukują spokoju w bliskim sąsiedztwie Krakowa. Zelków, z populacją wynoszącą 1054 osoby według danych z 2021 roku, jest miejscem, gdzie życie toczy się z dala od zgiełku miejskiego, co przyciąga coraz więcej nowych mieszkańców.
Historia Zelkowa
Początki Zelkowa sięgają XIV wieku, kiedy to wieś została po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach z 1402 roku. W kolejnych stuleciach miejscowość przeszła wiele zmian administracyjnych i własnościowych. W końcu XVI wieku Zelków był wieścią królewską, należącą do tenuty ojcowskiej w powiecie proszowskim. W 1581 roku wieś była częścią starostwa ojcowskiego.
W 1635 roku Zelków został nadany Janowi Wizemberkowi z Czajowic, co świadczy o lokalnej elicie oraz znaczeniu tej osady w tamtych czasach. Historia Zelkowa była również związana z ważnymi wydarzeniami narodowymi. W 1794 roku Maciej Rysakowski, mieszkaniec przysiółka Wyźroł, oddał swoje życie w bitwie pod Racławicami podczas insurekcji kościuszkowskiej. W drugiej połowie XIX wieku, w 1870 roku, wieś liczyła już 420 mieszkańców.
Podczas zaborów Zelków leżał przy granicy z Rosją. Granica ta przebiegała przez okoliczne tereny, a ślady dawnych słupów granicznych można znaleźć w Wąwozie Zelkowskim i Dolinie Kluczwody. W 1923 roku we wsi powstała szkoła, która stała się istotnym elementem życia lokalnej społeczności.
W latach 1975–1998 Zelków był administracyjnie częścią województwa krakowskiego. W 1999 roku, ze względu na spadek liczby uczniów, szkoła zawiesiła swoją działalność do 2010 roku, kiedy to została otwarta jako placówka niepubliczna. Istotnym wydarzeniem dla społeczności było również postawienie pomnika Jana Pawła II przed budynkiem szkolnym na pamiątkę wizyt kardynała Karola Wojtyły w Zelkowie w latach 1972 i 1978.
Turystyka i atrakcje przyrodnicze
Zelków jest atrakcyjnym miejscem dla miłośników turystyki pieszej i rowerowej. Wieś leży na malowniczym wzgórzu pomiędzy Doliną Bolechowicką a Doliną Kluczwody. To idealna baza wypadowa do odkrywania piękna okolicznych dolin oraz obszaru Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie.
Sąsiedztwo Zelkowa z takimi dolinami jak Bolechowicka, Kobylańska czy Będkowska sprawia, że turyści mogą korzystać z licznych szlaków turystycznych oraz rowerowych. Szlak żółty prowadzi przez Ojcowski Park Narodowy do Paczółtowic, oferując niezapomniane widoki i kontakt z naturą.
Dodatkowo dostępne są dwa szlaki rowerowe: czerwony oraz niebieski. Czerwony szlak prowadzi przez Bolechowice i umożliwia odkrywanie uroków Doliny Kobylańskiej oraz Lasu Krzemionka, natomiast szlak niebieski prowadzi przez Ujazd i Gacki do Bolechowic. Tak bogata oferta turystycz
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).