Wstęp
Juliusz Bardach to postać, która na trwałe wpisała się w historię polskiej nauki prawniczej oraz historii ustroju. Jako wybitny historyk, profesor i nauczyciel akademicki, przyczynił się do rozwoju wiedzy o prawie i ustroju dawnej Litwy oraz parlamentaryzmie polskim. Jego bogata biografia i wkład w naukę czynią go jednym z kluczowych przedstawicieli polskiej myśli prawniczej XX wieku.
Wczesne życie i edukacja
Juliusz Bardach urodził się 3 listopada 1914 roku w Odessie, w rodzinie żydowskiej. Jego ojciec, Marek Bardach, był lekarzem stomatologiem, a matka Otylia z Neudingów. Juliusz miał również brata, Janusza Bardacha, który stał się znanym chirurgiem plastycznym i autorem książki opisującej swoje doświadczenia z sowieckiego gułagu. Dziadek Juliusza, Natan Neuding, po powrocie z Syberii osiedlił się w Odessie po zesłaniu za udział w powstaniu styczniowym.
Rodzina Bardachów osiedliła się we Włodzimierzu Wołyńskim w 1922 roku, gdzie Juliusz uczęszczał do gimnazjum Mikołaja Kopernika. Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W czasie studiów był również aktywnym działaczem politycznym; w latach 1938–1939 pełnił funkcję redaktora lokalnej wersji „Robotnika” oraz angażował się w działalność Polskiej Partii Socjalistycznej. Po wybuchu II wojny światowej powrócił do Włodzimierza Wołyńskiego, a następnie osiedlił się we Lwowie.
Okres wojenny i kariera wojskowa
Po ataku Niemiec na ZSRR Juliusz Bardach został powołany do Armii Czerwonej. W marcu 1942 roku trafił do Uzbekistanu, gdzie pracował jako robotnik. Nieco później związał swoje losy z Wojskiem Polskim w ZSRR, zdobywając stopniowo coraz wyższe stanowiska. Początkowo służył jako szeregowy, ale szybko awansował na oficera pionu polityczno-wychowawczego, osiągając rangę pułkownika. W latach 1945–1947 pełnił obowiązki attaché wojskowego Ambasady RP w Moskwie, jednak jego kadencja zakończyła się po konflikcie z ambasadorem Marianem Naszkowskim.
W 1948 roku obronił doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jego praca doktorska dotyczyła prawa litewskiego XV i XVI wieku i została opublikowana wcześniej w Wilnie. Promotorem jego rozprawy był profesor Adam Vetulani.
Kariera akademicka i działalność naukowa
Po zakończeniu kariery wojskowej Juliusz Bardach skupił się na pracy naukowej. Został zatrudniony w Zakładzie Historii Państwa i Prawa Polskiego na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie prowadził badania nad historią ustroju i prawa w Polsce oraz na Litwie. Był członkiem wielu prestiżowych instytucji naukowych, takich jak Polska Akademia Nauk oraz Towarzystwo Naukowe Warszawskie.
Prowadził wykłady, które przyciągały wielu studentów. Pod jego kierunkiem stopień doktora uzyskali m.in. Michał Pietrzak oraz Andrzej Zakrzewski. W ciągu swojej kariery napisał wiele znaczących publikacji dotyczących historii państwa i prawa Polski oraz Litwy, a także pracy prawnej i parlamentaryzmu.
Wybrane publikacje
Bardach był autorem wielu ważnych prac naukowych. Do jego najważniejszych publikacji należy „Historia państwa i prawa
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).