Wprowadzenie
Rosyjski Związek Ogólnowojskowy, znany w skrócie jako ROWS, to emigracyjna organizacja, która powstała z myślą o białej emigracji rosyjskiej. Jej głównym celem było przeciwdziałanie ideologii komunistycznej oraz ochrona tradycji i wartości związanych z rosyjskimi siłami zbrojnymi. Organizacja ta miała swoje korzenie w trudnym okresie po rewolucji październikowej oraz wojnie domowej, kiedy to wielu byłych żołnierzy Rosyjskiej Armii Cesarskiej znalazło się na uchodźstwie. ROWS, dowodzony przez prominentnych generałów, stał się ważnym punktem w historii rosyjskiej emigracji.
Historia powstania i rozwój ROWS
ROWS został założony 1 września 1924 roku w Królestwie SHS. Inicjatorem organizacji był generał Piotr N. Wrangel, który wcześniej dowodził białymi Siłami Zbrojnymi Południa Rosji. Współczesna historia ROWS jest ściśle związana z losami weteranów, którzy służyli w armii cesarskiej oraz flocie podczas I wojny światowej. Emigranci ci postanowili zjednoczyć siły, aby zachować pamięć o dawnej chwałe armii i walczyć z bolszewizmem.
Początkowo ROWS nie miał jasno określonego programu politycznego. Członkowie organizacji kierowali się zasadą, że wojsko powinno być niezależne od polityki, co jednak nie przeszkadzało wielu z nich w wyrażaniu sympatii monarchistycznych. Działalność ROWS koncentrowała się na promowaniu wartości militarnych oraz ochronie tradycji rosyjskiej armii, co miało być fundamentem pod przyszłą, nową Rosję.
Wzrost znaczenia i działania przeciwko ROWS
Na początku lat 30. XX wieku liczba członków ROWS wynosiła około 40 tysięcy. Organizacja stała się jednym z głównych celów radzieckiego OGPU, a później NKWD. Władze sowieckie postrzegały ROWS jako zagrożenie dla swojej ideologii i nieustannie starały się zneutralizować jej wpływy. W tym kontekście warto wspomnieć o tajnym stowarzyszeniu stworzonym przez agenta NKWD, generała Nikołaja W. Skoblina, które nosiło nazwę Wewnętrzna Linia. To przedsięwzięcie miało na celu rozszyfrowanie i osłabienie struktury ROWS.
Dzięki działalności Wewnętrznej Linii udało się porwać dwóch przewodniczących organizacji: generała Aleksandra P. Kutiepowa w 1930 roku oraz generała Jewgienija K. Millera w 1937 roku. Obaj zostali potajemnie wywiezieni do ZSRR, gdzie spotkał ich tragiczny los – zamordowano ich na zlecenie radzieckich służb wywiadowczych. Mimo tych strat, ROWS potrafił stawić czoła radzieckiemu wywiadowi i do końca lat 30. skutecznie obronić swoje struktury.
ROWS podczas II wojny światowej
W czasie II wojny światowej ROWS nie nawiązał formalnych relacji z III Rzeszą, jednak jego członkowie wykazywali pewne sympatie wobec Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej (ROA) pod dowództwem generała Andrieja A. Własowa. Pomimo kontrowersyjnej współpracy, wielu weteranów zaangażowało się w działania militarne przeciwko bolszewikom w ramach Legionu Walońskiego utworzonego po agresji III Rzeszy na ZSRR.</
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).