Muchomor zielonawy – niebezpieczny grzyb
Muchomor zielonawy, znany również jako muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides), to jeden z najbardziej trujących grzybów występujących w Polsce i na świecie. Należący do rodziny muchomorowatych, ten grzyb jest odpowiedzialny za większość przypadków zatruć grzybowych zakończonych śmiercią. Jego wygląd, choć atrakcyjny, maskuje ogromne niebezpieczeństwo, jakie stwarza dla ludzi.
Systematyka i nazewnictwo
Muchomor zielonawy został po raz pierwszy opisany w 1727 roku przez Sébastiena Vaillanta jako grzyb phalloides. Z czasem jego klasyfikacja ewoluowała, a w 1833 roku Johann Heinrich Friedrich Link nadał mu obecną nazwę Amanita phalloides. W polskiej literaturze mykologicznej gatunek ten był także określany jako muchomor bulwiasty oraz podsadka słupiakowata. W 1889 roku Franciszek Błoński wprowadził nazwę muchomor sromotnikowy, a Władysław Wojewoda w 1992 roku zaproponował bardziej adekwatną nazwę muchomor zielonawy, odnoszącą się do charakterystycznej barwy tego grzyba.
Morfologia
Kapelusz
Kapelusz muchomora zielonawego ma średnicę od 5 do 15 cm. Młode owocniki mają kształt półkulisty, później przybierają formę dzwonkowato-łukowatą, a w końcu stają się rozpostarte. Skórka kapelusza jest gładka i składa się z promieniście ułożonych włókienek. Barwa kapelusza może być biało-zielonkawa, oliwkowo-zielona czy szarozielona. Z biegiem czasu kolor może blaknąć, zwłaszcza pod wpływem słońca. Często na kapeluszu można zauważyć białe resztki osłony.
Trzon
Trzon muchomora osiąga wysokość do 15 cm i grubość do 2 cm. Jest walcowaty i charakteryzuje się bulwą u nasady o średnicy do 4 cm, otoczoną białawą pochwą. Trzon jest białawy z lekko żółtawym odcieniem oraz posiada wyraźny pierścień o barwie od białej do żółtawej. Poniżej pierścienia znajdują się delikatne łuski, które mogą tworzyć zygzakowaty wzór.
Miąższ i blaszki
Miąższ młodych owocników jest biały i nie zmienia koloru po przełamaniu. Charakteryzuje się łagodnym zapachem, który u starszych okazów przypomina zapach ziemniaków. Blaszki są gęste i białe, z lekkim żółtawym odcieniem u starszych osobników. U młodych okazów blaszki są niewidoczne, gdyż przykryte są białawą osłoną.
Występowanie i siedlisko
Muchomor zielonawy jest gatunkiem rodzimym dla Europy, jednak obecnie występuje na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. W Polsce jest powszechny w lasach liściastych oraz mieszanych, najczęściej rosnąc pod dębami, ale również pod innymi drzewami jak buki czy brzozy. Preferuje gleby o odczynie obojętnym lub zasadowym, ale potrafi rosnąć także na glebach kwaśnych. Owocniki pojawiają się od czerwca do listopada.
Znaczenie ekologiczne i toksyczne
Dla ludzi muchomor zielonawy jest niezwykle niebezpieczny i śmiertelnie trujący. Pomimo że dla wielu drobnych zwierząt jest nieszkodliwy, dla ludzi stanowi pow
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).